یادداشتهای طلبگی

فضایی برای اشتراک گذاری یادداشتهای اخلاقی، تفسیری، فقهی، اصولی، رجالی و غیره

یادداشتهای طلبگی

فضایی برای اشتراک گذاری یادداشتهای اخلاقی، تفسیری، فقهی، اصولی، رجالی و غیره

جمعه, ۲۸ دی ۱۴۰۳، ۰۴:۴۲ ب.ظ

مراتب مراقبه نفس

اول درجه #مراقبه اینست که سالک از محرمات اجتناب کرده و تمامی واجبات را اتیان کند و در این دو امر به هیچ وجه من الوجوه مسامحه نورزد.

 دوم درجه آنست که مراقبه را شدید نموده و سعی کند هر چه می کند برای رضای خدا باشد و از اموری که لهو و لعب نامیده می شود اجتناب نماید و چون در این مرتبه اهتمام نمود، برای او تمکن پیدا میشود که دیگر خود را نباخته و این خودداری در او به سر حد ملکه برسد.

 سوم درجه آنست که پروردگار جهان را پیوسته ناظر خود ببیند و کم کم اذعان و اعتراف مینماید که خدای متعال در همه جا حاضر و ناظر و نگران همه مخلوقات است. و این مراقبه در تمام حالات و در همه اوقات باید رعایت شود.

چهارم درجه مرتبه ای است از این عالی تر و کامل تر و آن اینست که خودش خدای را حاضر و ناظر ببیند و به طور اجمال مشاهده جمال الهی نماید

📚 علامه طباطبایی، لب اللباب، ص۱۴۴ و ۱۴5.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ دی ۰۳ ، ۱۶:۴۲
سید محمد رضا واعظی
جمعه, ۲۸ دی ۱۴۰۳، ۰۴:۳۵ ب.ظ

تفسیر سوره حمد 23

الحمدلله رب العالمین

مراد از العالمین

کلمه «عالمین» جمعِ «عالَم» است. «عالَم» دارای جمع مکسّر «عوالم» نیز می باشد. جمع با «ال» افاده عموم دارد.

معنای عالَم

«عالَم» به مجموعه ای از موجودات مختلف که دارای صفات مشترک و یا زمان و مکان مشترک باشند، اطلاق می شود؛[1] مانند عالم انسان، عالم گیاه، عالم دنیا، عالم آخرت، عالم شرق، عالم آینده، عالم ملکوت و عالم مثال. جمع بستن «عالَم» برای اشاره به تمام این مجموعه هاست. البته با توجّه به معنایی که برای «ربّ» بیان شد، مراد از «عالمین» عوالمی است که سوق تدریجی به سمت کمال برای آنها معقول باشد، یعنی عوالم مرتبط با مادّه.

عالمین به جای عوالم

دلیل استفاده از جمع سالم (العالمین) به جای جمع مکسّر (عوالم) در آیه شریفه دارای دو احتمال است :

1) آیه شریفه تنها ناظر به عالم هایی است که دارای شعور هستند، مانند انسان و جنّ. شاهد این احتمال ادامه سوره مبارکه و آیه شریفه «مالک یوم الدین» است. «جزاء» برای ذوی العقولی مانند انسان و جنّ قابل تصوّر است.

در برخی آیات قرآن کریم مراد از «العالمین» تنها عوالم ذی شعور است، مانند‏ «وَ اصْطَفاکِ عَلى‏ نِساءِ الْعالَمِینَ» (سوره مبارکه آل عمران، آیه شریفه 42) و «لِیَکُونَ لِلْعالَمِینَ نَذِیراً» (سوره مبارکه فرقان، آیه شریفه1).

2) مراد آیه شریفه تمام عوالم ذی شعور و غیر ذی شعور است، اما به دلیل تغلیب و اهمیت عوالم ذی شعور از جمع سالم (العالمین) استفاده شده است. ربوبیّت الهی برای تمام ما سوی الله تدریجی است (ربّ العالمین) و خدای سبحان سوق دهندة تمام این مجموعه ها به سوی کمال مناسبشان می باشد چه ذی شعور باشند و چه ذی شعور نباشند-. «قُلْ أَ غَیْرَ اللَّهِ أَبْغی‏ رَبًّا وَ هُوَ رَبُّ کُلِّ شَیْ‏ء» (سورة مبارکة انعام، آیه شریفه 164). در برخی آیات الهی، «عالمین» برای تمام عالم ماده استعمال شده است. «قالَ فِرْعَوْنُ وَ ما رَبُّ الْعالَمِینَ قالَ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَیْنَهُمَا» (سوره مبارکه شعراء، آیات شریفه 23 و 24). همچنین در اخبار وارد شده است : «... رَبُّ اَلْعَالَمِینَ وَ هُمُ اَلْجَمَاعَاتُ مِنْ کُلِّ مَخْلُوقٍ مِنَ اَلْجَمَادَاتِ وَ اَلْحَیَوَانَاتِ وَ أَمَّا اَلْحَیَوَانَاتُ‌ فَهُوَ یَقْلِبُهَا فِی قُدْرَتِهِ وَ یَغْذُوهَا مِنْ رِزْقِهِ وَ یُحَوِّطُهَا بِکَنَفِهِ وَ یُدَبِّرُ کُلاًّ مِنْهَا بِمَصْلَحَتِهِ وَ أَمَّا اَلْجَمَادَاتُ فَهُوَ یُمْسِکُهَا بِقُدْرَتِهِ وَ یُمْسِکُ اَلْمُتَّصِلَ مِنْهَا أَنْ یَتَهَافَتَ‌ وَ یُمْسِکُ اَلْمُتَهَافِتَ مِنْهَا أَنْ یَتَلاَصَقَ وَ یُمْسِکُ اَلسَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى اَلْأَرْضِ إِلاّ بِإِذْنِهِ‌ وَ یُمْسِکُ اَلْأَرْضَ أَنْ تَنْخَسِفَ إِلاَّ بِأَمْرِهِ ...». (عیون اخبار الرضا علیه الصلاه و السلام-، ج1، ص282 و 283).

البتّه ربوبیّت الهی برای تمام ما سوی الله تدریجی است، لکن هدف اصلی از آن، انسان و هدایت او به سمت کمال است.

 

[1] گفته شده ریشه این کلمه از عِلم و به معنای چیزى است که به وسیله آن علم حاصل شود (ما یعلم به). از آن جایی که ما سوی الله همگی نشانة خداوند -تبارک و تعالی- هستند و علم به ذات اقدس اله را به همراه دارند، همگی داخل در «عالَم» هستند. ر.ک. اسرار الصلاه مرحوم ملکی تبریزی، ذیل بحث از تفسیر سوره مبارکه حمد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ دی ۰۳ ، ۱۶:۳۵
سید محمد رضا واعظی
شنبه, ۲۲ دی ۱۴۰۳، ۰۸:۱۷ ق.ظ

اسماعیل بن ابی زیاد مسلم سکونی

📌 بررسی وثاقت و مذهب راوی مهم و اثرگذار «اسماعیل بن ابی زیاد مسلم سکونی»

 

🔹ترجمه

🔹ادلّه وثاقت

🔹ادلّه ضعف

🔹شواهد فساد مذهب

🔹شواهد صحت مذهب

دانلود

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۲ دی ۰۳ ، ۰۸:۱۷
سید محمد رضا واعظی
پنجشنبه, ۱۳ دی ۱۴۰۳، ۰۹:۰۹ ب.ظ

تفسیر سوره حمد 22

«الحَمدُللهِ رَبِّ العَالَمِینَ»

ربوبیت تکوینی و ربوبیت تشریعی

ربوبیّت حقّ تعالی بر دو گونه است :

1) ربوبیت تکوینی : ربوبیّت عامّ الهی که تمام موجودات عالم را در بر می گیرد و با پرورش تکوینی، حقیقت مخلوقات را از نقص به کمال لایق خود می رساند. حرکت از مادّه اولی تا جایگاه حیوانیّت، ربوبیت تکوینی الهی است.

2) ربوبیت تشریعی : این ربوبیّت مخصوص انسان است و با ارائه و ارشاد به راه سعادت و خوشبختی محقّق می شود. ارسال کتب و انزال رسل در راستای ربوبیت تشریعی ذات اقدس الهی است.

نطفه انسان تا مرحلة حیوانیّت با سایر حیوانات همسان بوده و مشمول ربوبیت تکوینی الهی بوده است. بعد از منزل حیوانیت، نوبت به ربوبیت تشریعی می رسد و حقّ تعالی با ابلاغ صراط مستقیم، ربوبیت تشریعی را محقّق می سازد. حال انسان دو منزل در پیش دارد که با اختیار بین آنها انتخاب می کند. منزل سعادت و منزل شقاوت.

کسی به منزل سعادت می رسد که با اختیار خود طبق موازین شریعت الهی عمل کرده باشد، توحید تشریعی الهی را باور کرده و به لوازم آن پایبند باشد. خود را تحت تربیت الهی قرار دهد و مسیر زندگی را طبق دستورات حقّ تعالی طیّ کند. چنین کسی در نهایت از عمق وجود تسلیم محض خداوند تبارک و تعالی- شده و توحید ربوبیّت تشریعی این ذات اقدس را با جان و دل پذیرفته و به تمام مقتضیات آن ملتزم شده است. تمام قلب و به تبع تمام اعضا و جوارح او تحت تربیت حقّ تعالی است، ربوبیّت الهی بر جان او نقش بسته، قلب او حرم الله، دست او ید الله، گوش او سمع الله و چشم او عین الله شده است.[1] قطعا این شخص در عالم قبر در جواب ملائکه که می گویند «من ربّک؟»، زبانش گویاست به این که «الله جلّ جلاله- ربّی».

 

[1] ر.ک. کافی، ج2، ص352.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ دی ۰۳ ، ۲۱:۰۹
سید محمد رضا واعظی
پنجشنبه, ۱۳ دی ۱۴۰۳، ۰۸:۳۷ ب.ظ

تحلیل روشمند خیارات، قسمت اول

تحلیل روشمند متون

بخش اول :

مکاسب مرحوم شیخ اعظم، از ابتدای خیارات (قسمت اوّل)

ارائه دقیق فرمایشات مرحوم شیخ اعظم با اشاره به مراحل و روش های ایشان در حل مسائل فقهی

 با هدف : فهم بهتر متن و توانایی بر استخراج روش‌های استنباط مرحوم شیخ

 مناسب برای طلابی که دوره مقدماتی #روش_شناسی_اجتهاد را گذرانده اند.

 توضیح : برای آموزش روشمند فقه سه مرحله تعریف شده است :

۱روش شناسی اجتهاد.

۲تحلیل روشمند متون.

3 ) فقه روشمند.

#مکاسب

#تحلیل_روشمند_متون

دانلود 

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ دی ۰۳ ، ۲۰:۳۷
سید محمد رضا واعظی
پنجشنبه, ۱۳ دی ۱۴۰۳، ۰۸:۲۸ ب.ظ

اولویت فعالیت فرهنگی و تبلیغی

💢  از اولویت‌های فعالیت فرهنگی، واکسینه کردن کشور نسبت به #اغتشاش و آشوب است.

فعالیت‌هایی از قبیل :

1    بیان دستاوردهای انقلاب و خدمات مسئولین

2    ایجاد اعتماد بین مردم و ارکان نظام

3    آگاه کردن مردم نسبت به عواقب فاجعه‌بار اقتصادی و فرهنگی و ... اغتشاشات

4    آموزش سواد رسانه

5    امیدآفرینی

6    تقویت حس همبستگی و همدلی ملی

#جهاد_تبئین

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ دی ۰۳ ، ۲۰:۲۸
سید محمد رضا واعظی
جمعه, ۷ دی ۱۴۰۳، ۰۴:۱۵ ب.ظ

خداشناسی راه تهذیب نفس 5

لا اله الا الله

عظمت و اهمیت این ذکر شریف در متن دینی مورد تاکید قرار گرفته است. این ذکر شریف به همراه هم معانی آن - مانند لا اله الا انا یا لا اله الا انت - بیش از 30 بار در قرآن کریم تکرار شده است.

«الله» اشاره به ذات اقدسی دارد که خالق هستی است و حتی مشرکین نیز بر خالقیت او اذعان داشتند. «وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ». (سوره مبارکه زمر، آیه شریفه 38).

دو بحث در مفاد این کلمه شریف : 1) معنای اله. 2) خبر محذوف لای نفی جنس.

احتمالات در معنای «اله» : 1. معبود. 2. شایسته عبودیت. 3. حقیقت دارای کمال مطلق واجب الوجود.

احتمالات در خبر محذوف : 1. موجود. 2. واجب.

گفته شده معنای لغوی و عرفی «اله» معبود است و خبر محذوف لای نفس جنس، «موجود». پس معنا این است که «معبودی جز الله نیست». (توحید عبودی).

اشکال :

این کلام خلاف واقع است، چرا که معبودهایی در بین مشرکین بوده و هم اکنون هم هست، خورشید و ماه و بت و ... معبود بوده است. (اراکی، اصول فقه، ج1، ص274).

جواب اول (حمل بر مجاز) :

مراد از «اله»، شایسته عبودیت یا حقیقت دارای کمال مطلق و واجب الوجود است.

جواب دوم (بقاء بر معنای حقیقی) :

همان معنای لغوی و عرفی صحیح است و هیچ تناقضی با واقع ندارد.

پرستش ناشی از کمالی است که پرستش کننده در معبود خود می یابد، کمالی از جنس قدرت، حکمت و ... . او به سبب آن قدرت، به سوی معبود می رود. مشرک قدرت را در بت یا خورشید یا ماه می بیند و آنها را می پرستد، در حالی که ضمن بحث از «الحمدلله» بیان شد که آن قدرت، ملکِ خداست و از خدا و برای خداست. غیر او هیچ قدرتی برای خود ندارد. پرستش کننده به خاطر آن قدرت و کمال سراغ معبود خود رفته است و در حقیقت در مقابل کمال آن معبود، کرنش می کند. این کرنش در حقیقت در مقابل قدرت و کمالی است که ملکِ «الله» است. او مالک و صاحب آن کمال است؛ اما او خیال و توهم دارد که در حال کرنش مقابل خدایان دیگر است، مانند کسی که صاحب کتاب را ستایش می کند و تصور می کند زید مولف کتاب است و در حال ستایش اوست، در حالی که «علی» مولف آن کتاب است و مدح او در حقیقت مدح «علی» است.

شخص مشرک نادانی که مقابل مخلوق الهی کرنش می کند، خیال می کند این مخلوق قدرتی و کمالی از خود دارد، در حالی که آن قدرتی که به خاطر آن در حال پرستش و عبودیت است، برای خداست و در واقع کمال الهی را معبود خود قرار داده است، هر چند جهل و نادانی مانع از درک این واقعیت می شود و دچار شرک در عبودیت است. «إِنَّ اللَّهَ لَا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ» (سوره مبارکه نساء، آیه شریفه 48).

از این رو اگر کسی قائل به «الحمدلله» باشد، لازمه اش این است که قائل به «لا اله الا الله» باشد و «ایاک نعبد» بگوید. چون هیچ کس جز او کمال استقلالی ندارد، هیچ کس جز او شایسته عبودیت نیست (معنای مجازی ادعا شده). (ر.ک. امام خمینی، آداب نماز، ص372). 

آثار اخلاقی اعتقاد به این ذکر شریف :

  1. توحید عبودی
  2. توحید ربوبی
  3. توکل
  4. عدم امید و دل بستن به غیر خدا
  5. عدم ترس از غیر خدا
  6. و ... .
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۷ دی ۰۳ ، ۱۶:۱۵
سید محمد رضا واعظی
جمعه, ۳۰ آذر ۱۴۰۳، ۰۴:۳۵ ب.ظ

خداشناسی راه تهذیب نفس 4

ذکر سوم : "سبحان الله"

🔹 معنا :

توحید مرحوم صدوق، ص312 : عن هشام الجوالیقی، قال: سألت أباعبدالله علیه‌السلام عن قول الله عزوجل «سبحان الله» ما یعنی به؟ قال : تنزیهه. (پاکی و منزه بودن خداوند از هر عیب و نقص و کمبودی). هر عیب و نقصی از خدا دور است و هیچ ایرادی به او وارد نیست.

🔹 انواع تنزیه :

1 تنزیه از افعال دارای اشکال و ایراد : او  منزّه است از هر فعلی که دارای اشکال و ایراد باشد. هیچ اعتراضی به خدا وارد نیست به این که چرا استعداد من کم است؟ چرا پول ندارم؟ چرا خانواده ام اینجوری از آب در اومدند؟ چرا ...؟  هیچ خطا و اشکالی به خدا وارد نیست.

تمام افعال الهی از حیث انتساب به خداوند تبارک و تعالی- بهترین فعل در بهترین زمان و بهترین مکان است. «احسن کلّ شیء خلقه» (سوره مبارکه سجده، آیه شریفه7).

2 تنزیه ذات از ضعف و نقص : الله منزّه است از هر وصفی که ضعف و نقص و کمبودی به همراه داشته باشد.

هر کمالی از خدا نباشد، ضعف خداست و «سبحان الله عمّا یصفون».

هر ذاتی در هر لحظه‌ای مستقلّ و بی نیاز از خدا باشد، نقص خداست و «سبحان الله عمّا یصفون».

هر زمان و مکانی -ولو در دل و عمق یک وجود مادی- که عظمت بی نهایت الهی در آن حضور نداشته باشد، ضعف خداست و «سبحان الله عما یصفون».

🔹 آثار اخلاقی اعتقاد کامل به سبحان الله 

🔺 عشق به خداوند تبارک و تعالی- : حقیقتی که هیچ نقص و ایرادی ندارد، شایسته عشق و محبت نیست؟!

🔺 عدم سوء ظن به خداوند تبارک و تعالی-.

🔺 رسیدن به مقام رضا و آرامش : رضایت از تمام مقدّرات الهی چون می داند فعل الهی مو لای درزش نمی ره و هیچ اشکالی به آن وارد نیست.

🔺 عدم ناامیدی از رحمت خدا در سخت ترین شرایط : نا امیدی برای جایی است که کسی قدرت کمک و یاری شما را نداشته باشد. علم و قدرت الهی ضعف و نقصی ندارد و می تواند در سخت‌ترین مشکلات ما را یاری کند.

🔺 و ... .

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۳۰ آذر ۰۳ ، ۱۶:۳۵
سید محمد رضا واعظی
جمعه, ۳۰ آذر ۱۴۰۳، ۰۴:۳۳ ب.ظ

تفسیر سوره حمد 21

«الحَمدُللهِ رَبِّ العَالَمِینَ»

💐 آثار توحید ربوبی

1 درک عظمت الهی

تصدیق #توحید_ربوبی، مستلزم درک عظمت الهی، قدرت انحصاری او در هستی، رحمت بی پایان او بر مخلوقات و سایر کمالات جمالی و جلالی اوست.

هیچ موجودی هیچ نقشی در مقابل و عرض ذات اقدس الهی ندارد و هیچ قدرت و اراده ای در مقابل قدرت و اراده او نیست. هر چه هست و نیست به اذن، خواست و اراده اوست بر اساس رحمت و حکمت او برای سوق دادن مخلوقات به کمال مطلوب است.

2  عدم ترس و حزن

کسی که توحید ربوبی برای او ملکه شده و هرگز غافل نمی شود که پروردگار او حقیقتی است که تمام کمالات از علم و حکمت تا رحمت و قدرت- برای اوست و هر چه در هستی رخ می دهد، ناشی از صفت ربوبیت اوست، از هیچ چیز نمی ترسد و از هیچ چیز ناراحت نمی شود.

چنین کسی می داند هر حادثه ای رخ دهد، به قدرت و تدبیر الهی و در راستای لطف و حکمت او برای سوق دادنش به سمت کمال است. «إِنَّ ٱلَّذِینَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱستَقامُواْ فَلَا خَوفٌ عَلَیهِم وَ لَا هُم یَحزَنُونَ» (سورة مبارکة احقاف / آیة شریفة 13). استقامت بر توحید ربوبی، هر ترس و حزنی را از انسان سلب می کند.

3 توحید عبادی

باور کامل و تامّ به توحید ربوبی، توحید عبادی را به همراه دارد. شخصی که برای غیر او هیچ نقشی در هستی قائل نیست، تنها از او می ترسد. تنها به لطف او طمع دارد. هر چه می خواهد تنها از او می خواهد. تنها او را شایسته پرستش می یابد. بنابراین جز در مقابل او سر خم نخواهد کرد و تنها خواست و رضایت او را معیار عمل و انتخاب خود قرار خواهد داد و به خشوع و خضوع کامل در پیشگاه او خواهد رسید. «ذلِکُمُ اللَّهُ رَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ أَ فَلا تَذَکَّرُونَ». (سوره مبارکه یونس / آیه شریفه 3).  چنین کسی خود را از تمام جهات بی نیاز از خلق می بیند و دچار #ریا و خودنمایی نمی شود.

4 توحید فاعلی

باور کامل و تامّ به توحید ربوبی، توحید فاعلی را به همراه دارد. پرورش دهنده هستی کسی نیست جز الله جلّ جلاله. پس هر فعلی در عین انتساب به مخلوق- در حقیقت به او منتسب است و به اذن و اراده او محقق شده است. فاعلی جز او نیست و هر فعلی و حادثه ای به خواست او از هر فاعلی چه فاعل بالجبر و چه فاعل بالاختیار  و چه غیر آن دو- صادر می شود.

5 توحید حبی

باور کامل و تامّ به توحید ربوبی، توحید حبّی را به همراه دارد. چه کسی شایسته عشق و محبت است جز ذاتی که هر خیری از اوست، هر کمالی از اوست، هر زیبایی از اوست و هر چه را دوست داریم، از او و برای اوست و از روی لطف و محبت او خلق شده و در اختیار ما قرار گرفته است؟

وقتی انسان دانست که خداوند رحمن رحیم با این که از او بی نیاز است، همواره و از تمام جهات که حتی خود انسان نیز از بسیاری از آنها غافل بوده و هست- در مقام پرورش و اصلاح او بر آمده است و هرگز او را فراموش نکرده، عاشق و واله ذات اقدس اله خواهد شد و از غفلت و کوتاهی خود در پیشگاه او شرمسار است.

6 دوری از صفات رذیله

شخصی که توحید ربوبی با ذات او عجین شده باشد، صفات رذیله از وجود خود بیرون رفته است و به صفات حسنه متّصف شده است. چنین کسی -همانطور که بیان شد- دچار ریا و خودنمایی نخواهد شد؛ حوادث تلخ و شیرین روزگار را برنامه الهی در روند تکامل خود خواهد دید، دچار #غضب و پرخاشگری و #کینه نسبت به دیگران نمی شود و به انتقام جویی فکر نخواهد کرد، #حسادت نمی ورزد، نسبت به حوادث دچار ترس و اضطراب نخواهد بود، هرگز جزع و فزع نخواهد کرد و #صبر پیشه خواهد کرد، بلکه نسبت به همه حوادث به ظاهر بسیار تلخ نیز راضی و خشنود خواهد بود و حمد و شکر خداوند تبارک و تعالی- را به جای خواهد آورد. «الحمدلله علی عظیم رزیتی»  (ستایش خدای را به دلیل بزرگی مصیبتم).

🔺 البته رسیدن به ملکه توحید ربوبی در این عالم مادی که دار غرور و فریب است و چنین پنداشته می شود که اسباب نقشی در هستی و امور زندگی ایفاء می کنند، نیازمند ایمان قوی و استقامت در این راه دارد.

این سبب ها بر نظرها پرده هاست

که نه هر دیدار صُنعش را سزاست

دیده ای باید سبب سوراخ کن

تا حُجب را بَرکَنَد از بیخ و بن

از مسبِّب می رسد هر خیر و شرّ

نیست اسباب و وسائط ای پدر

 جز خیالی منعقد بر شاهراه

تا بماند دورِ غفلت چند گاه

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۳۰ آذر ۰۳ ، ۱۶:۳۳
سید محمد رضا واعظی
پنجشنبه, ۲۲ آذر ۱۴۰۳، ۱۰:۲۷ ب.ظ

تفسیر سوره حمد 20

📌 آیه شریفه "الحمدللّه ربّ العالمین

💐 رابطه ربّ و الله 

با توجّه به حقیقت «الله» و «ربّ»، روشن است که تنها «الله» و حقیقتی که مستجمع جمیع کمالات است  می تواند «ربّ» حقیقی تمام مخلوقات باشد و تنها «ربّ» و پروردگار عالمیان است که می تواند «الله» و مستجمع جمیع کمالات باشد. لازمه الوهیّت، ربوبیّت است و ربوبیت کاشف از الوهیت. «الله» بودن دلیل برای «ربّ» بودن است. شاید به این جهت صفت «ربّ» در آیه شریفه بعد از «الله» آمده است. همه احتیاجات عالمیان نزد «الله» است و فقط «الله» یارای تامین مایحتاج عالمیان را دارد.

💐 رابطه ربّ و حمد

با درک اختصاص حمد به خداوند سبحان و مالکیت مطلق او بر تمام کمالات نیز روشن می شود که ربوبیّت مخصوص ذات اقدس اله است و غیر او مقام ربوبیّت ندارد. ربوبیتِ ذات اقدس اله به اظهار کمال خود در مخلوق و جلوه گری جمال و جلال او در عالمیان است. عالمیان کمال استقلالی برای خود ندارند و نخواهند داشت، بلکه مجرایِ نمایشِ کمالات الهی و اسمای حسنای او هستند و اوست که کمال را در موجودی خلق می کند و به ظهور می رساند. از این رو گفته شده است ربوبیّت نوعی خلقت است و توحید خالقی مفید توحید ربوبی است

💐 رابطه ربّ و الرّحمن الرّحیم

این ربوبیّت الهی ناشی از رحمانیّت و رحیمیّت ذات اقدس اله است و این دو صفت دلیل بر این است که خداوند سبحان در ربوبیّت هیچ موجودی کم کاری نکرده و نخواهد کرد. آنچه مانع از کمال مخلوق است، قابلیت قابل و ذات مخلوق است نه بخلی از ناحیه فاعل و خداوند رحمن رحیم-.

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۲ آذر ۰۳ ، ۲۲:۲۷
سید محمد رضا واعظی